Discussion about this post

User's avatar
Wahidullah Noorzai | NIDA's avatar

این مقاله به یک تحول مهم در روابط بین‌الملل اشاره می‌کند: ما نه صرفاً شاهد «بازگشت تاریخ»، بلکه شاهد بازگشت محدودیت‌های واقعیت هستیم.

از منظر نظری، پایان تاریخ بر این فرض استوار بود که نهادها، اقتصاد و ارزش‌های مشترک می‌توانند به‌تدریج منطق رقابت قدرت را مهار کنند. اما تجربه میدان، به‌ویژه در کشورهایی مانند افغانستان، تصویر پیچیده‌تری ارائه می‌دهد. در میدان، جغرافیا، امنیت، مشروعیت، هویت، منابع و ظرفیت دولت از یکدیگر جدا نیستند. یک تصمیم سیاسی ممکن است روی کاغذ منطقی باشد، اما وقتی با واقعیت اجتماعی و جغرافیایی روبه‌رو می‌شود، نتیجه‌ای کاملاً متفاوت ایجاد کند.

افغانستان برای من فقط یک مطالعه موردی تاریخی نیست؛ نمونه‌ای از این واقعیت است که چگونه فاصله میان نظریه و میدان می‌تواند سرنوشت یک استراتژی را تغییر دهد. قدرت نظامی بدون شناخت محیط سیاسی و اجتماعی پایدار نیست؛ نهاد بدون مشروعیت کافی شکننده است؛ و امنیت بدون درک جغرافیا و منافع محلی نمی‌تواند صرفاً از بیرون طراحی شود.

به همین دلیل، من با بخش مهمی از استدلال نویسنده موافقم، اما یک گام فراتر می‌روم: مسئله امروز فقط بازگشت ژئوپلیتیک نیست، بلکه ضرورت بازسازی روش مطالعه روابط بین‌الملل است. جهان آینده را نمی‌توان صرفاً با دوگانه دموکراسی/اقتدارگرایی یا غرب/شرق توضیح داد. دولت‌ها به‌طور فزاینده‌ای بر اساس منافع، آسیب‌پذیری‌ها، جغرافیای راهبردی و فرصت‌های لحظه‌ای ائتلاف می‌سازند.

تجربه افغانستان همچنین یک هشدار مهم دارد: شکست استراتژی‌ها همیشه ناشی از کمبود قدرت نیست؛ گاهی ناشی از تعریف نادرست واقعیت است.

شاید مهم‌ترین پرسش برای ۵۰ سال آینده این نباشد که «چه کسی نظم جهانی را رهبری خواهد کرد؟» بلکه این باشد که آیا نظریه‌های ما توانایی فهم جهانی را دارند که در آن قدرت، جغرافیا، فناوری، هویت و تجربه میدان همزمان بر رفتار دولت‌ها اثر می‌گذارند.

در نهایت، صلح و ثبات را نباید وضعیت طبیعی سیستم بین‌المللی تصور کرد. آنها دستاوردهایی موقتی و نیازمند مدیریت مستمر رقابت، منافع و عدم قطعیت‌اند. فهم این واقعیت، شاید نقطه آغاز یک نظریه واقع‌گرایانه‌تر و در عین حال انسانی‌تر از نظم جهانی آینده باشد.

— وحیدالله نورزی

Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military & Security Analyst

Asaam Ali's avatar

Please subscribers

No posts

Ready for more?